De Mantel der Liefde en de ING. (Pas op, dit is een verdrietig verhaal)

Toen ik klein was had ik een Pennyautomaat waar ik al mijn gespaarde guldens zorgvuldig instopte. Ik vond het een fantastisch ding.  Inmiddels heet het een Pinniemaat en zijn er euro’s in plaats van guldens. Toen ik ging studeren opende ik een studentenrekening bij de ING en toen ik afgestudeerd was veranderde die in een “normale” rekening. 

Toen ik vier jaar geleden mijn zakelijk rekening opende twijfelde ik dan ook geen moment. Ik ging naar het ING kantoor, liet trots mijn KVK inschrijving zien en had binnen een week een rekening geopend. Het eerste jaar met startersvoordelen. Helemaal te gek. 

Twee rekeningen heb ik dus, bij de oranje leeuw. Nu ik, zoals velen van jullie weten, bezig ben met een fantastisch mooi fotografie project over mantelzorg en ouderen, was ik verplicht om een stichting op te richten. Een projectplan van een ton, dat wil je niet combineren met je eigen zakelijke rekening. Veel te ingewikkeld. 

“Waarom wil je per se naar de ING?” deze vraag kreeg ik vrij vaak. “Omdat ik daar al twee rekeningen heb, en dat handig is met overboekingen” zei ik. “Omdat ik eigenlijk nooit problemen met ze heb gehad en snel antwoord krijg op mijn vragen”. 

Dus vroeg ik online, op vakantie, een nieuwe rekening aan voor mijn stichting: de Mantel der Liefde. Ik kreeg een mailtje terug dat ik binnen 10 werkdagen op een ING kantoor moest zijn met mijn paspoort en de boel dan kon regelen. Te gek, dacht ik. 

Op 10 augustus ging ik vol goede moed naar de ING. Nadat ik drie kwartier (!) op een van de oranje banken had zitten wachten was ik aan de beurt. Ik liet mijn mail zien en zei dat ik het openen van mijn rekening kwam bevestigen. Er was niks bekend in het systeem. De medewerker snapte er niet zo veel van. “Heeft u een momentje? dan haal ik er een collega bij”. Een half uur later stond ik buiten. Zonder rekening. Omdat het om een stichting ging moest een van de andere bestuursleden er ook bij zijn.

Goed, had ik misschien kunnen weten, maar het was bést handig geweest als dit vooraf even ergens aan me verteld was. Ik had 1,5 uur verspild. Gelukkig had mijn penningmeester tijd en zaten we een paar uur later weer bij de ING. Dit keer hoefden we “maar” een half uur te wachten. Een uiterst vriendelijke mevrouw regelde alles en beloofde ons dat binnen een week onze rekening geopend zou zijn en het pasje in de bus zou liggen. Blij ging ik naar buiten. We hadden wéér een stap gezet. Dat lange wachten en dat gedoe met de stichting vergaf ik de ING wel.

Op veertien augustus kreeg ik een mail. Met een bijlage. Ik moest allerlei moeilijke vragen beantwoorden. En ze verzochten me vriendelijk binnen 4 weken te reageren. Ik vulde alles z.s.m. in want we hadden haast. Onze sponsors hadden een rekening nodig om geld op te storten. 

Een kleine greep uit de vragen:

6.Welke geldstromen verwacht u over de rekening? Denk aan soort (girale overboekingen,
stortingen contant geld, internationale transacties, etc.) en frequentie van transacties.
7. Doet uw organisatie zaken met consumenten (B2C) of met bedrijven (B2B)?
8. Wie zijn de drie grootste (verwachte) afnemers en de drie grootste (verwachte)
leveranciers dan wel zakenpartners?
9. Houdt uw organisatie zich bezig met im- en/of export?

Goed, dat begrijp ik allemaal wel. Je weet tenminste nooit of je met een terroristische organisatie te maken heeft die zichzelf de Mantel der Liefde noemt. 

Ik kreeg het volgende antwoord:

Wij nemen de aanvraag verder in behandeling en doen ons best de procedure zo spoedig mogelijk af te ronden.

Fijn, dacht ik. Want het pasje had inmiddels al in de bus moeten liggen als ik de mevrouw van het ING kantoor had moeten geloven.

Het duurde en duurde. Ik ging maar weer mailen. En kreeg onderstaand antwoord:

Uw aanvraag ligt op dit moment ter beoordeling. U zult hierover voor het weekend een terugkoppeling per mail ontvangen met eventueel aanvullende vragen. Wanneer u geen terugkoppeling per mail ontvangt, wordt de aanvraag door het zogenaamde ‘tweede paar ogen’ beoordeeld. Daarna wordt de aanvraag afgerond. Dit duurt ongeveer een week.

EEN WEEK? Oke, niet in paniek raken, dacht ik.Het zal er wel bijhoren. Die aanvullende vragen krijgen we vast niet want tsja, we hebben het niet over een stichting die miljoenen gaat omzetten of iets dergelijks. 

Op 18 augustus kreeg ik mail en moest ik de volgende dingen aanleveren:

–       Graag ontvangen wij de statuten van de Stichting mantel der liefde
–       In de CDD inquiry geeft u aan dat de stichting het voornemen heeft om een ANBI status aan te vragen. Graag ontvangen wij documentatie ter verificatie dat de aanvraag voor de ANBI status in werking is gezet.
–      Uit de CDD inquiry komt naar voren dat de begroting voor het eerste project is ingeschat op € XXXXX  euro en dat er tot op heden € XXXX is toegezegd door twee partijen? Kunt u ter verificatie documentatie hiervan overleggen?
–       In navolging op de bovenstaande vraag: u geeft aan dat er nog meerdere sponsoraanvragen lopen. Welke ondernemingen en/of particulieren betreft dit?
–       Zijn er ook buitenlandse en/of particulieren waar de stichting nu mee in gesprek is in relatie tot sponsoring?
–       Accepteert de stichting buitenlandse sponsoring. Zo ja / nee, kunt dit nader toelichten waarom wel/niet?
–       Graag ontvangen wij een specifiekere toelichting omtrent de ingaande / uitgaande transacties die in relatie tot de stichting over de rekening zullen gaan stromen.
–       Waar zullen de eventuele verkregen winsten voor gebruikt worden of aan welke goede zullen de winsten geschonken worden?

–       Ten laatste ontvangen wij graag een toelichting hoe de relatie is ontstaan tussen de verscheidene bestuursleden van de stichting.

Ik raakte lichtelijk gefrustreerd en besloot de ING op te bellen. Onze grootste sponsor is een dergelijk grote partij waarvan ik niet wist of ik zomaar die gegevens mocht delen met derden. Dit vertelde ik de mevrouw aan de telefoon ook.

Haar antwoord was: “Dat is heel vervelend voor u mevrouw, maar als u die gegevens niet geeft kunt u helaas geen rekening bij ons openen”

Ik was flabbergasted. Ik héb al twee rekeningen, ik ben al sinds kleins af aan klant en nu dit? Zouden ze nou écht denken dat we illegale praktijken zouden uitvoeren? Braaf en een tikje gefrustreerd over mijn privacy heb ik wederom netjes antwoord gegeven op alle vragen.

Op 24 augustus kreeg ik wederom antwoord, met wederom dezelfde toezegging:

Uw aanvraag ligt op dit moment ter beoordeling. U zult hierover een terugkoppeling per mail ontvangen met eventueel aanvullende vragen. Daarna wordt de aanvraag afgerond. Dit duurt ongeveer een week.

Ah, te gek. Nog een week. Ik besloot na een paar dagen maar weer te bellen om te vragen hoe lang het zou duren, want we hebben immers haast. De mevrouw beloofde me dat het echt niet lang meer zou duren. Ik vroeg haar meteen hoe het zat met krediet, de mevrouw van het ING kantoor had ons namelijk verteld dat we dit heel makkelijk aan konden vragen.

Een korte uitleg: onze grootste sponsor (bijna 50% van totale begroting) betaald pas achteraf, dit staat zwart op wit in een contract en dus lopen we geen risico wanneer we krediet aanvragen, anders zou ik dat namelijk niet durven. 

De telefoon-mevrouw moest lachen toen ik zei dat t wel om xxxx euro ging. “Ach mevrouw, wij geven krediet tot 250.000 euro! Daar is dit niks bij, geen zorgen. U kunt dit online aanvragen en dan is het binnen 48 uur geregeld”. 

ZO FIJN! Ik was blij. Oke, ik was ook een tikje geirriteerd dat t allemaal zo lang moest duren. 

De 30e kreeg ik dan EINDELIJK bericht dat onze rekening was goedgekeurd. Ik moest nog “even” wachten op de post met pincodes en dat soort dingen. Deze kreeg ik afgelopen woensdag in de bus. Helemaal opgelucht en blij fietste ik naar een ING service punt. Yes, we hadden een rekening, mensen konden storten, we konden krediet aanvragen in afwachten van de rest van de sponsoring en beginnen met het bouwen van de expositie. HOERA! 

Ik logde in en ging naar krediet aanvragen toe. 

“Het is voor deze rekening niet mogelijk krediet aan te vragen” zag ik staan.

Vreemd, dacht ik. Naief als ik was dacht ik dat we vast nog niet helemaal goed in t systeem stonden of iets dergelijks. Vrolijk belde ik de ING op, om het telefonisch te regelen. 

“Begrijp ik het goed dat u een stichting heeft?” 

Ja dat klopt!

“Dan kunt u namelijk geen krediet aanvragen”

….

WAT?!

Ik denk dat dit het moment was dat er stoom uit mijn oren kwam, ik het project compleet zag instorten en tegelijkertijd zin had om een potje te janken. HOEZO KAN DAT NU INEENS NIET MEER?

“Het enige wat ik voor u kan doen is dat we nu een intake doen, en dan moet je nog “even” door een accountancy kantoor jullie begroting goed laten keuren (lees: kost geld), zodat wij uw aanvraag dan uiteindelijk kunnen afkeuren. Als wij hem dan afgekeurd hebben kunt u naar Qredits toe, een bedrijf waarmee we samenwerken en dan kunt u het bij hun proberen”

…. maar daarvoor moet ik dus eerst geld uitgeven aan een accountancy kantoor en moeten jullie de aanvraag afkeuren?

“correct”

Godgloeiende ING. Ik ben zo zo zo zo zo diep teleurgesteld in deze gang van zaken. Ik ben zo ontzettend boos. Ik heb gehuild uit onmacht. Uit oneerlijkheid. We zijn bezig met een waanzinnig prachtig mooie expositie met een enorm maatschappelijk doel die twee jaar gaat reizen. Waarmee we de wereld een stukje mooier kunnen maken. Waarmee we meer bekendheid en ondersteuning creeeren voor mantelzorgers, voor ouderen. Alles en iedereen staat als een huis achter ons, ik heb ZWART OP WIT dat we in december een groot bedrag krijgen en dit is wat ik krijg? Na een maand wachten?! Maar goed dat ik toen ik mijn eerste guldens in mijn penny automaat stopte dit nog niet wist.

Jullie hebben het flink verpest bij me en ik heb heel veel zin om al mijn rekening ergens anders onder te gaan brengen.

ps: een donatie aan de Mantel der Liefde zou welkom zijn ons rekeningnummer is:

Stichting Mantel der Liefde – NL16 INGB 0008 0115 44

Dankjewel. 

UPDATE

De ING heeft contact met me opgenomen en zal een coulancebedrag overmaken naar de Stichting. Daarnaast zal er op de afdeling aan collega’s gevraagd worden ook te doneren omdat ze het een waanzinnig mooi project vinden. 

Update – De Mantel der Liefde

Het is zaterdagochtend, ik drink koffie in mijn tuin in de zon en glimlach. Over een week ga ik op vakantie. Iets wat ik best lastig vind. Ik moet de Mantel der Liefde thuis laten en enkel de noodzakelijke mail beantwoorden. Geen laptop mee, geen camera mee. Alleen een analoge met drie rolletjes. Een fotootje of 90. Loslaten en vertrouwen hebben dat het goed komt. Dat zijn misschien wel de mooiste lessen die ik momenteel leer.

Want wat waren de afgelopen weken hectisch. Begin mei was het dat ik voor het eerst samen zat met Merel en Carla, dat de Mantel der Liefde ineens een team had. Allemaal nieuw. Ben je naast fotograaf ineens projectleider van een project met behoorlijk wat nullen. Het was nogal overweldigend. Er moet een berg geld bij elkaar worden gebracht. Een hele flinke berg. Iemand zei gisteren tegen me: “ach het is eigenlijk net als 1000 euro alleen dan met een paar nullen meer, amper verschil!”

De afgelopen weken hebben in het teken gestaan van heel veel bellen, mailen, afspraken en regeldingen. De expositie moet ontworpen worden, gemaakt worden, er moet pr komen, suppoosten, vergunningen, locaties, een randprogramma, een educatietraject, een opening…en eigenlijk besef ik m nu pas dat ik uberhaupt alle foto’s nog moet gaan maken. Daar draait het uiteindelijk allemaal om. Door het “zakelijke deel” is het creatieve deel naar de achtergrond verdwenen. Na de vakantie ga ik daar verandering in brengen. In augustus wil ik gaan fotograferen.

Nog even terugkomend op het vertrouwen: we hebben enorm veel lijntjes uitgezet de afgelopen weken, maar hoe het altijd gaat met subsidies en fondsen: het duurt eeuwig. Vorige week besloot ik dat het rust zou geven om de boel te verplaatsen naar begin 2018. De rest van het jaar op ons gemak fondsen werven en dan volgend jaar gewoon knallen. Een dag later kreeg ik een telefoontje. Ik stond in een te kleine bikini vloekend in het tl licht van een pashokje in de hunkemoller toen ik gebeld werd. Dat telefoontje zorgde ervoor dat we in een klap over de helft van ons noodzakelijke bedrag kwamen.

Ik heb de bikini maar gekocht. (met tranende ogen en een gigantische glimlach)
Toen besloten we: nu moeten we door. Nu gaan we gewoon alles op alles zetten. Deze weken barsten dan ook van de afspraken. Mijn werk in opdracht is een beetje stiller en al mijn tijd gaat in het project zitten. Waar ik een maand geleden nog als een kip zonder kop het overzicht probeerde te houden, non-stop met het project bezig was, bang was dat het zou mislukken, me om de zoveel uur afvroeg waar ik in hémelsnaam aan begonnen was, op bezoek bij mijn ouders alleen maar als een soort ratelende peuter alle veranderingen en vorderingen eruitgooide, is er nu wat veranderd. 

Er is een soort rust. We zijn er nog niet, maar we gaan er komen. Nee is geen optie. Dat is het nooit geweest. Ik ben dit project begonnen met het idee: dit gaat lukken. Hoe dan ook. Het is té belangrijk. Nederland heeft hier wat aan. Alle partijen waarmee ik om de tafel zit zien dat ook. We slaan een brug tussen cultuur, ouderen(zorg) en educatie. We gaan de beeldvorming van mantelzorgers veranderen. Ik vind t echt waanzinnig om te zien hoe alles loopt. Hoe van het een het ander komt en daar dan weer het volgende van. Hoe rotsvast vertrouwen en enthousiasme deuren opent waarvan ik geen idéé had dat ze uberhaupt open konden. 

“Zo zie je maar Ilse, hoe ver je komt met passie, enthousiasme en een waanzinnig projectplan waar je honderd procent achter staat” zei iemand vorige week tegen me aan de telefoon nadat er weer zo’n onmogelijke deur open ging. Ik vind het mooi, hoe het lijkt te werken. Ik ben ook heel blij dat ik een modus heb gevonden om met al dit om te gaan en om nu vanuit een bepaalde rust ernaar te kunnen kijken. Geen nachten vol piekergedachtes meer, ook al moeten er nog 1000000 dingen geregeld worden voor november: het komt goed. Die laatste 50% van het geld krijgen we ook wel en de rest volgt vanzelf.

Ik ga volgend weekend lekker twee weken naar de zon en kan niet wachten om bij thuiskomst weer vol ervoor te gaan.

Oh, maar eerst nog “even” een stichting oprichten. Past prima in het kader van: “ik heb het nog nooit gedaan dus ik denk dat ik het wel kan”

ps: www.mantelderliefde.nl staat vanaf nu online!

pps: Als je nou denkt: oh ik ken nog een partij waarmee Ilse zéker moet gaan praten: info@mantelderliefde.nl ! 🙂

Mantel der Liefde – Het hoe, wat en waarom.

Jullie hebben het vast wel langs zien komen: mijn “spam” over het nieuwe fotoproject Mantel der Liefde. Hieronder vertel ik graag meer over het wat en waarom.

In 2016 was het thema van internationale fotofestival BredaPhoto in Breda: ‘YOU’. Het ging over de individualisering van de samenleving, het groeiend beroep op de zelfredzaamheid vanwege de terugtrekkende overheid. BredaPhoto vroeg mij om een van de participatieprojecten te begeleiden: het ouderenproject. Samen met de bewoners van seniorenresidentie Het Ruitersbos en verpleegtehuis de Leystroom in Breda bracht ik het thema van het festival in beeld.

 Deze expositie is het meest dankbare project dat ik tot nu toe heb mogen doen. Ik liet zelf ook een traan toen een man in een rolstoel mijn hand pakte en niet meer dan ‘dankjewel, dankjewel, dankjewel’ kon uitbrengen.

Mantelzorg is een actueel en urgent thema. Tegelijkertijd is mantelzorg een containerbegrip geworden. Tijdens het werken met de ouderen en het praten met hun mantelzorgers ging ik steeds meer nadenken over het begrip. Wanneer ben je nou eigenlijk een mantelzorger? Ben je er een wanneer je fulltime voor je partner zorgt met wie je thuis woont? Ben je een mantelzorger als je de was doet voor je moeder die in een verzorgingstehuis woont? Ben je een mantelzorger als je een keer per week een kopje koffie drinkt bij je eenzame buurman?

Volgens de richtlijnen zijn mantelzorgers mensen die onbetaald zorgen voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende ouder, kind of ander familielid, vriend of buur. Dat is nogal een grote groep in de samenleving. Een op de drie Nederlanders mag zich dan ook op basis van deze definitie een mantelzorger noemen. Mantelzorger is een benaming die een lading geeft aan iets wat ooit vanzelfsprekend was. Je zorgt immers voor je naasten niet waar?

Door de terugtrekkende overheid is het begrip booming. Er ontstaat een neiging om de nadruk op ‘zorg’ te leggen en dat is iets waar ik moeite mee heb. Mantelzorgen is zoveel meer dan het zorgen voor iemand. Het is iets dat voortkomt uit liefde voor dierbaren. Op de professionele zorg wordt bezuinigd en mantelzorgers mogen de schade beperken. Dat is de gedachte die nu voornamelijk heerst. We leven in een samenleving waar de groep ouderen groter wordt. Sterker nog, ouder worden lijkt een probleem te worden.

Woorden als ‘vergrijzing’ en ‘ouderenzorg’ verschijnen bijna dagelijks in de media. Ouderen worden een doelgroep. Ze worden niet meer gezien als individu maar enkel als een groter wordend probleem. De manier waarop er naar ouderen gekeken wordt, is vaak negatief. Ouder worden betekent meer zorg, maar is dit niet gewoon een onderdeel van ons leven?

Mijn vader heeft laatst een nieuwe heup gekregen. Daarnaast mist hij sinds elf jaar een arm. Het revalideren was hierdoor extra lastig. Ik hielp hem bij het verschonen van zijn wond, wassen en zette zijn trombose spuiten. Wanneer mijn moeder geen tijd heeft, zorg ik dat ik voor hem kan koken of hem kan helpen met simpele handelingen die voor hem ingewikkelder zijn vanwege zijn handicap.

DE MANTEL DER LIEFDE

Ik zal verschillende vormen van mantelzorg gaan fotograferen om zo de huidige, vaak negatieve, beeldvorming van het onderwerp op een nieuwe beeldende, manier te belichten. De Mantel der Liefde wordt een expositie voor en over mantelzorgers en ouderen in Nederland. Bij de expositie hoort een educatieprogramma.

Doel

Het doel is om meer verbeelding en gelaagdheid te geven aan het begrip ‘mantelzorger’ en ‘ouderen’. Het heeft zoveel meer kanten dan nu voornamelijk naar voren komt in de media.

• Deze nieuwe beelden en andere benaderingen dragen bij aan de waardering van de mantelzorgers en versterken hun positie in het zorgdebat.

• Jongeren zien hoe normaal het is om voor een geliefde te zorgen. Dat het geen ‘moeten’ is en dat je er zelf ook veel uit kunt halen.

• De expositie gaat op een verbeeldende manier aandacht genereren voor ouderen en mantelzorgers in Nederland.

• Met de expositie willen we mantelzorgers een hart onder de riem steken.

• We willen de mantelzorgers bereiken die zich helemaal niet bewust zijn dat ze mantelzorger zijn.

De Expositie

De expositie is ontworpen door Merel van der Linden en heeft een interactief karakter. In de tentoonstelling willen we bezoekers in de positie van een mantelzorger brengen. De bezoeker zal samen met een ander iets moeten doen om de foto’s te kunnen bekijken: aan een wiel draaien, een lade openen of blokken stapelen en verplaatsen om een puzzel op te lossen.

Het lijkt allemaal makkelijk, toch is dat niet zo. Het maakt duidelijk dat je elkaar nodig hebt, zelfs voor de simpelste dingen in het leven. De interviews met de mantelzorgers en ouderen komen terug in de expositie. Door beeld en verhaal te combineren wordt de beleving van de tentoonstelling versterkt. Behalve een unieke beleving van de verhalen en de fotografie wordt de tentoonstelling ook een ontmoetingsplaats tijdens evenementen en een plek voor lezingen en educatie projecten.

De expositie zal op de dag van de Mantelzorg in November openen. Hoogstwaarschijnlijk op het station in Breda. Hierna is het de bedoeling om door het land te gaan reizen.

Educatieve Functie

 De expositie heeft een educatieve functie. Deze kan op verzoek nader worden ingevuld met bijvoorbeeld een rondleiding of een (informele) lezing toegespitst op een doelgroep. Voor scholieren van het basis- en voortgezet onderwijs wordt een programma opgezet. Doordat de expositie in de openbare ruimte is opgesteld, zijn alle activiteiten tegelijk zichtbaar voor een breder publiek.

Alle hulp is welkom

Het begon dus allemaal als een klein ideetje in mijn hoofd en is inmiddels ontwikkeld tot een waanzinnig mooi project. Samen met copywriter Carla van Gaalen en ruimtelijk ontwerpster Merel van der Linden werk ik kei hard om deze expositie tot een succes te maken. Het is het grootste en spannendste wat ik ooit heb gedaan. Ik ben op een hele belangrijke missie.

De Gemeente Breda is al ontzettend enthousiast en gaat meehelpen dit te realiseren. Daarnaast zijn we nog op zoek naar andere partners die kunnen helpen bij de communicatie, financiering en PR! We hebben verschillende mogelijkheden als tegenprestatie.

Ook zoek ik nog bijzondere verhalen van mantelzorgers en ouderen. Ken jij een jongere die boodschappen doet voor zijn buurman of buurman? Heb je een vriendin die voor haar moeder zorgt? Ik wil de meest uiteenlopende vormen van mantelzorg in beeld brengen.

Het hele projectplan lezen? Mail naar info@mantelderliefde.nl

 

Update Mantel der Liefde

Het is alweer een maand geleden dat ik voorzichtig in een eerste blog mijn plannen voor de Mantel der Liefde deelde. Doodeng vond ik dat. Wat ik toen nog niet wist is dat ik vanaf dat moment een paar zeven mijls laarzen aangeboden kreeg om gigantische stappen in te zetten. 

Die symbolische laarzen kreeg ik aan na mijn eerste afspraak met Merel en Carla op 4 mei. Nu ik dit typ besef ik me dat dat pas een week of drie geleden is. Voor mijn gevoel zijn we al maanden samen aan het werk. Het projectplan werd door Carla in een uiterst professioneel grafisch jasje gegoten en Merel stortte zich samen met mij vol overgave op de begroting, die, spannend als het is, binnen no time vrij “groot” werd. Ook bedacht ze een waanzinnig ontwerp voor de expo.

Er waren afspraken, mailtjes, ideeen. Duizend telefoontjes, e-mailtjes, en gesprekken. Dag en nacht ben ik voor mijn gevoel bezig met dit project. Daarnaast loopt mijn inbox ook nog vol met “gewoon” werk in opdracht. Soms best een heftige combinatie merk ik. Er zijn dagen dat ik drie gesprekken heb voor de Mantel der Liefde en dat mijn hoofd vervolgens ZO vol zit met informatie dat ik het bijna niet meer kan verwerken. Dan lig ik ‘s avonds in mijn bed en denk ik echt: waar BEN ik mee bezig.

Ik leer elke dag ontzettend veel, leer prachtige mensen kennen en besef me steeds meer hoe belangrijk het is wat we hier met zijn allen aan het neerzetten zijn. Er komen best wat emoties bij kijken. Daarbij kent iedereen die ik wel een mantelzorger of is er zelf een. Het is overal. Het wordt tijd dat het bespreekbaar gemaakt gaat worden. Daar gaan we wat aan doen. 

We slaan een brug tussen cultuur, (ouderen)zorg en onderwijs. We zorgen voor verbindingen tussen al deze richtingen. Ik kan echt niet wachten tot het november is en het er allemaal staat. Maar voor nu gaan we eerst verder met fondsaanvragen en het zoeken naar sponsoren en impulsgelden.

Ondertussen bekijken we locaties, ontdekken we dat er heel veel meer bij komt kijken dan we dachten (wist je dat je een gecertificeerde electricien moet inhuren wanneer je locatie geen licht heeft om dat aan te leggen ivm brandveiligheid? Of dat je suppoosten nodig hebt die de expositie in de gaten houden? Je kan er moeilijk maandenlang zelf bij gaan staan. En hoe doe je dat als je workshops aanbiedt? Wie betaald dan je uren? Enne, vervoer van de expositie? Reken maar eens uit wat een busje huren, het sjouwen en in elkaar zetten en benzine kost!) 

Het is een grote achtbaan waarin ik zit en ik vind het te gék. Dat vooral. Er zijn zoveel mensen die meedenken en willen helpen! De eerste goed nieuws berichten kregen we deze week al. Drie weken nadat we met zijn 3en onze schouders eronder zetten. Het is ongelooflijk. Het is prachtig. Het is hartstikke eng, spannend, vermoeiend, waanzinnig, nog spannender, onzeker, dankbaar en zo nog driehonderd dingen meer. Mijn hoofd gaat letterlijk alle kanten op maar het is het dubbel en dwars waard!

Benieuwd naar het projectplan? Mail: info@mantelderliefde.nl 

 

 

Mantel der Liefde – Vorderingen

Wow. Wat is er veel gebeurd nadat ik het “Mantel der Liefde” in de openbaarheid heb gegooid. Wat een lieve en mooie reacties heb ik gekregen! De afgelopen week had ik een aantal bijzondere afspraken, beantwoordde ik heel veel mail en belde ik me schor. 

Ik kan jullie met trots vertellen dat ik niet meer “alleen” ben in dit project. Gisteren zat ik om de tafel met ruimtelijk ontwerper Merel van der Linden en journalist, communicatiespecialist én grafisch ontwerpster Carla van Gaalen. Met zijn drieën zullen we kei hard gaan werken om de Mantel der Liefde tot een succes te maken.

Op dit moment zit ik in een stapel paperassen achter mijn computer. Begrotingen, projectplannen en fondsaanvragen hebben prioriteit. Merel is ondertussen een eerste concept aan het maken voor de vorm van de expositie. Hoe spannend is dat?

Daarnaast ben ik mega blij met de hulp van Sanne Vroom en Stichting Timu Kota die ervoor hebben gezorgd dat ik geen stichting op hoef te richten (kostbaar!) En alles af weten van begrotingen en fondsen! 

Ondertussen zoek ik naar openbare ruimte om te exposeren (de eerste afspraken staan gepland!), maar zoek ik vooral naar bedrijven en zorginstellingen die dit project een warm hart zouden willen toedragen door middel van sponsoring. Hier kan een vorm van reclame of het maken van beeld (door mij) als vanzelfsprekend tegenover staan. 

Zin om te helpen? Mee te denken? Te sponsoren? mail naar info@ilsewolf.nl !

Mantel der liefde

Al een tijdje ben ik heel hard aan het werk om een project van de grond te krijgen dat me aan het hart gaat. Al een tijdje lig ik ‘s nachts naar het plafond te staren en denk ik: waar ben ik aan begonnen? Al een tijdje word ik mega enthousiast als ik denk aan hoe ontzettend tof het kan worden. Al een tijdje durfde ik het niet te delen want “stel je voor dat het niet lukt?”

Gisterenavond dacht ik ineens: Ilse, je bent bezig met iets moois. Ook als mislukt het, dan is het nog steeds mooi. Deel het met de wereld. Je hoeft het niet ALTIJD allemaal alleen te doen. Er zijn vast mensen die mee willen helpen. 

Ik val maar meteen met de deur in huis: ik wil op de dag van de mantelzorger een grote foto en film expositie over mantelzorg en ouderen openen. Ik wil mantelzorgers op een positievere manier onder de aandacht brengen. Ik wil een interactieve expositie die in de openbare ruimte kan staan zodat het een groot publiek bereikt. 

Het begon allemaal na afloop van het ouderenproject wat ik deed voor BredaPhoto (www.bredaphoto.nl) Er kwam veel respons op het mantelzorgproject en er was ontroering. 

Mantelzorg is een actueel en urgent thema. Tegelijkertijd is mantelzorg een containerbegrip geworden. Tijdens het werken met de ouderen en het praten met hun mantelzorgers ging ik steeds meer nadenken over het begrip. Wanneer ben je nou eigenlijk een mantelzorger? Ben je er een wanneer je fulltime voor je partner zorgt waarmee je thuis woont? Ben je een mantelzorger als je de was doet voor je moeder die in een verzorgingstehuis zit? Ben je een mantelzorger als je een keer per week een kopje koffie drinkt bij je eenzame buurman? 

Volgens de richtlijnen zijn mantelzorgers mensen die onbetaald zorgen voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende ouder, kind of ander familielid, vriend of buur. Dat is nogal een grote groep in de samenleving. Een op de drie Nederlands mag zich dan ook op basis van deze definitie een mantelzorger noemen.  Dit maakt van mijzelf ook een mantelzorger. Mijn vader heeft laatst een nieuwe heup gekregen. Daarnaast mist hij een arm. Het revalideren was hierdoor extra lastig. Ik hielp hem bij het verschonen van zijn wond, wassen en zette zijn trombose spuiten.

Mantelzorger is een benaming die een lading geeft aan iets wat ooit vanzelfsprekend was. Je zorgt immers voor je naasten niet waar? Door de terugtrekkende zorg is het begrip “booming”. Er ontstaat een neiging om de nadruk op “zorg” te leggen en dat is iets waar ik moeite mee heb. Mantelzorgen is zoveel meer dan het zorgen voor iemand. Het is iets dat voortkomt uit liefde voor dierbaren. De overheid maakte dankbaar gebruik van dit begrip. Op de professionele zorg wordt bezuinigd en mantelzorgers mogen de schade beperken. 

Dat dus. 

Ik ging naar BredaPhoto toe met het idee om een grote expositie op te zetten onder de naam “Mantel der liefde“.  Er werd meteen meegedacht. Vervolgens vroeg ik aan Niels de Beer, (www.nielsdebeer.com) of hij mee wilde helpen. Daarna ontwikkelden zich in no time allemaal plannen. Plannen die ik nooit had kunnen bedenken. Samenwerkingen, ideeën, opties. Ik werd steeds enthousiaster. 

Wat begon als een wens, een droom, een impulsief iets, is ineens iets groots aan het worden. Mijn motto “Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan” (Pippi Langkous), komt weer eens volledig tot zijn recht. Ineens zit ik om de tafel met grote bedrijven en instellingen te praten over “mijn” project.  Ineens moet ik een begroting maken met bedragen die me duizelen. Ineens moet ik een stichting oprichten. Ineens moet ik fondsen aanvragen. Ineens moet ik projectplannen schrijven. Ineens wil er een tv zender aandacht aan besteden. Ineens moet ik zovéél. 

“Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan.” Ik blijf het gewoon tegen mezelf zeggen.
Want het gaat gewoon lukken. Het moet gewoon lukken. Op de dag van de Mantelzorger op 10 november 2017 wil ik met een grote expositie over dit onderwerp alle mantelzorgers in Nederland een hart onder de riem steken. 

Het is heel spannend om dit nu zo online te gooien. Nu is het écht. Ben jij of ken jij een instelling die een samenwerking wel ziet zitten? Openbare ruimtes die de expositie zouden willen plaatsen (het is de bedoeling dat hij minimaal een jaar gaat reizen en ook een educatieve functie krijgt)? Weet je een fonds dat ik echt móet aanschrijven? Ken je een bedrijf dat een (kleine) investering in het project zou willen doen? Heb je een ingang bij een krant? Een tv programma? Weet je een oudere en een mantelzorger die ik echt zou moeten fotograferen? Ben je een kei in begrotingen maken en kun je me daarin adviseren?  Als zzp-er ben ik gewend om alles alleen te doen, maar op dit moment kan ik alle hulp gebruiken!

 

UPDATE: Ik heb iemand gevonden die me helpt bij de begroting, het fondsen werven en inmiddels expositie-ruimtes genoeg. Het allerbelangrijkste nu zijn naast de fondsaanvragen bedrijven die zouden willen sponsoren om dit project van de grond te krijgen!

Mailen mag: info@ilsewolf.nl

World Sleep Day

Vandaag is het World Sleep Day.  De internationale dag van de slaap. Het gros van de mensen gaat ‘s avonds naar bed, doet zijn ogen dicht en wordt een uur of zeven later uitgerust wakker. Iedereen heeft wel eens een nachtmerrie, kan de slaap niet vatten of ligt te piekeren. Hoe belangrijk slaap is vergeten we eigenlijk vaak. 

Mijn hele leven slaap ik al slecht. Als kind deed ik er uren over om in slaap te vallen, had ik voorspellende angstige dromen en zat ik regelmatig tot midden in de nacht bij mijn vader op de bank omdat ik “niet kon slapen”. Op de middelbare school merkte ik dat ik nooit uitgerust wakker werd. Ik was altijd moe. Mijn ouders moesten me ‘s ochtends uit bed sleuren en naar school sturen. Het liefst sliep ik tot laat, het om zeven uur opstaan was killing.

De vermoeidheid hebben we nooit gezocht in het slapen. Ik ben bij kinderartsen geweest, psychologen, homeopaten. Alles. Ik was kerngezond. Ondanks mijn vermoeidheid heb ik altijd doorgezet en probeerde ik gewoon te functioneren. Tijdens mijn academietijd werd dit lastiger en bleef ik regelmatig thuis omdat ik simpelweg geen energie had om én een hele dag op school te zijn én mijn projecten af te krijgen. Tot groot onbegrip van klasgenoten. Ik stelde me aan. Ik had geen recht op hoge punten als ik weinig aanwezig was. 

In 2015 merkte ik eigenlijk pas écht hoe slecht ik sliep. Op een of andere manier kreeg ik steeds vaker zogenaamde episodes ‘s nachts waarin ik tussen slaap en waak in zat. Ik wist niet goed of ik wakker was of sliep, slaapwandelde, maar werd vooral doodmoe wakker. Ik werd een soort wandelende zombie. Er kwam een slaaponderzoek en er werd een slaapstoornis geconstateerd. Na medicatie waar ik niet vrolijk van werd ben ik uiteindelijk via een natuurlijke weg (orthomoleculaire arts) aan een stofje gekomen wat ik elke dag om vier uur slik. Een neurotransmitter die ik zelf niet genoeg aanmaak. Sindsdien “slaap” ik. Ik lig voor mijn gevoel in ieder geval niet meer hele nachten te vechten.

De vermoeidheid is niet weg, daarvoor moet ik denk ik gewoon écht een paar maanden goed slapen. Er blijven horrornachten tussenzitten. Slaapwandelnachten. Beneden aan de trap wakker worden omdat je er van overtuigd bent dat er iemand in je bed lag en dat diegene heel hard wegrende (?!), of gillend uit bed omdat er enorme grote rode torren door je bed kruipen. Of vannacht nog, toen ik bijna insliep: volle overtuiging dat iemand van buiten af mijn ramen had opengemaakt en er allemaal paraplu’s door naar binnen had gegooid. De volgende ochtend is het vaak wel lachwekkend. Maar ‘s nachts niet. Ik ben me gelukkig wel sneller bewust van een episode en tegenwoordig lukt het wel om mezelf goed wakker te maken. Desalniettemin kan ik me heel vaak de volgende ochtend niks herinneren.

Vandaag merk ik dat t vannacht weer raak was, want vandaag heb ik weer een vermoeide dag. Dat geeft niet. Ik ben al mega blij dat ik tegenwoordig veel beter slaap. Sporten zat er alleen nooit in. Sporten was stom. Sporten kost energie. Energie die ik niet heb. Als ik dan vol goede moed begon met sporten, zat ik in mijn reserves en werd ik alleen maar vermoeider. Toch denk ik dat hier een oplossing zit. Vanaf nu sport ik twee keer per week onder begeleiding van een fysio therapeut. Heel voorzichtig beginnen we, kijken we of ik ‘s nachts genoeg herstel om verder op te bouwen. Onderzoeken we wat er met mijn slaap gebeurd als ik mijn lijf júist helemaal uit put. Het gaat heel erg langzaam maar voor mijn gevoel is het wel zinvol. Een betere conditie en sterkere spieren betekent meer energie en wie weet dus ook beter slapen. Het doorbreken van een patroon.

Ik zit boordevol ambitie, plannen en doelen. Ondanks dat ik er soms even uit lig na een drukke werkweek of een lange fotografie-dag ben ik mega trots dat mijn bedrijf gewoon hartstikke goed loopt. Ik kan mijn eigen tijd indelen, ik kan volle bak over mijn grenzen heen gaan, maar heb ook gewoon de tijd en ruimte om daar dan weer van bij te komen. Ik kijk er naar uit om meer energie te gaan krijgen door het sporten, beter te slapen. Vandaag werk ik vanaf mijn bank. Projectplannen, administratie, mail beantwoorden, photoshop. Ik doe er misschien een stuk langer over op zo’n dag, maar ik doe het wel. 

Ik heb ZOVEEL plannen. De slaapstoornis heeft me nooit tegengehouden mijn doelen te bereiken, maar wat kan ik allemaal niet bereiken als ik nog meer energie heb? Die gedachte zorgt ervoor dat ik dadelijk met mijn hoofd vol watten toch gewoon naar de fysio ga voor een half-uurtje bikkelen. Ik heb er zowaar zin in.

World Sleep Day dus. Omdat we soms vergeten hoe belangrijk slaap is. 

 

Ondernemen na de academie

Tijdens mijn studie op het AKV. St joost én op de KASK in Antwerpen was ik al zo nu en dan in opdracht aan het werk. Ik fotografeerde een keer een bruiloft in de Efteling op mijn 16e, kwam in contact met Kunstbalie die me een grote opdracht gaven en had al gauw de smaak te pakken. Ondernemen vond ik leuk, mijn geld verdienen met dat wat ik het liefste doe: dat was mijn missie.

Ik leerde het ondernemerschap door het gewoon te gaan doen. Ik startte mijn bedrijfje in mijn afstudeerjaar en vroeg anderen het hemd van het lijf wat betreft boekhouden, goede tarieven en acquisitie. Ik verbaasde me erover dat ik hier tijdens mijn beide studies zo weinig over geleerd had. 

Ongeveer twee jaar geleden ging ik om de tafel zitten met Coos Salomons van Kunst & Werk op de academie in Breda. Ik legde hem mijn “probleem” voor. Ik had tijdens mijn studie echt wel wát geleerd. Er kwam eens een boekhouder vertellen over boekhouding en een advocaat over portretrecht, maar het voldeed niet. Ik wilde graag een workshop ontwikkelen gericht op derde en vierde jaars fotografie studenten over het werkveld. Over ondernemen als fotograaf. Over ondernemen ná de kunstacademie. 

Het onderwijs is langzaam aan het veranderen en er is meer ruimte voor dit soort onderwerpen. Ik heb collega Marleen Hoftijzer (die ook filmt!) erbij gevraagd en samen hebben we een workshop in elkaar gezet. Onze beiden ervaringen zitten erin verwerkt. Beiden hebben we een volledig andere manier van werken en juist dát maakt het interessant voor studenten. Er is niet één manier om in opdracht te fotograferen. En zelfstandig fotograaf zijn betekent ook niet dat je enkel bruiloften moet fotografen zoals wel eens wordt gedacht.

Begin deze maand was het dan eindelijk zover. Marleen en ik gaven twee volle dagen workshop aan 3e en 4e jaars op het AKV. St Joost. We hadden het over netwerken, dilemma’s die je tegenkomt, tarieven, auteursrecht, onze wisselende werkweek, social media en nog vele andere dingen. Ondernemen in de breedste zin van het woord. Hoe kun je bijvoorbeeld geld verdienen met eigen geïnitieerde projecten? Wat doe je als een klant niet betaalt? Hoeveel uren moet je maken per jaar? Is het handig om een aparte werkplek te hebben? 

Helemaal blij sloot ik de laatste dag af. Er werd enthousiast gereageerd op de twee dagen. Studenten waren dankbaar dat we zo open waren over ons leven als fotograaf. Over onze tarieven en omzet. Over hoe Marleen elke dag om zeven uur uit bed springt en naar haar werkplek gaat en over hoe ik juist rustig aan doe in de ochtend en thuis werk. Dat het allebei kan. Hoe Marleen veel met fondsen werkt en ik veel met bedrijven. Hoe je een expositie kan verwezenlijken zonder dat het je bakken met geld kost. Er werd zelfs gevraagd om een derde workshopdag. Waarschijnlijk gaat deze er ook komen.

Denk je nou bij het lezen hiervan: wat GOED! Dit wil ik ook als student! Dit moeten ze bij ons op de academie ook geven! Of ben je een docent die dit ook wel ziet zitten. Stuur me dan gerust een mailtje. Ik ben te bereiken op info@ilsewolf.nl 

2016

2016, kom eens even bij me zitten. 
Ik wil het even met je hebben over jezelf. Over hoe je was de afgelopen 12 maanden. Hoe je je gedroeg. Ik vond je namelijk nogal leuk. Het grootste gedeelte dan. Ik bedoel, je bent ook maar een jaar. Volmaakt zijn is niet makkelijk. Volmaakte jaren bestaan niet denk ik, maar je kwam best in de buurt.

downloads2
Het begon nogal feestelijk met een oma die negentig jaar werd. Groot feest en een trotse mevrouw van 90 die rilde van de bubbeltjes in de champagne. Een paar maanden later ging ze alleen naar een bejaardentehuis omdat thuis wonen ietwat moeilijk werd. Vervolgens, een van je streken 2016, was
haar val afgelopen november. Hierbij brak ze 4 plekken in haar been, lag ze in het ziekenhuis en nam ik afscheid van haar. Je bleek een grapje te maken, want oma had nog helemaal geen zin om naar opa
te gaan en revalideert er flink op los. Ik vond dit alleen niet echt een leuk grapje. 

Verder was 2016 het jaar waarin ik behoorlijk wat lezingen gaf, lezingen én workshops. Over mijn boek, over mijn nieuwe fotoproject, over beeldcommunicatie, over social media. Ik kletste er op los. 2016, je leerde me dat dat eigenlijk helemaal niet zo eng was. Sterker nog: ik ben het leuk gaan vinden.

Overigens had ik dit jaar voor het eerst een pekske aan met carnaval en was ik niet vermomd als eenhoorn. Je zou eigenlijk kunnen zeggen dat ik een volwassen Oeteldonker werd. 

2016 hielp me ook een vriend van mijn vader terug te vinden. In het kader van project papa. Ze hadden elkaar al 50 jaar niet gezien en via een oproepje online zijn ze herenigd. Misschien wel een van de mooiste acties van je, 2016. Netjes gedaan. Overigens vond ik het ook wel hysterisch grappig toen papa een van zijn tanden uit zijn kunstgebit verloor, maar dat terzijde.

Vrij in het begin van het jaar ging ik op reis met Marleen naar Malaga. We renden een dag of 5 van hot naar her, gingen nog “even” naar het Alhambra in Granada en hadden echt waanzinnig veel lol. We kwamen ‘s avonds laat met de auto vast te zitten op een berg, reden op een Segway rond en aten veel paella.

Tweeduizendzestien gaf me een aantal grote kado’s. In het voorjaar werd me gevraagd of ik mee wilde doen met BredaPhoto. Ik mocht de twee ouderenprojecten begeleiden. Ik mocht twee keer exposeren op het festival. Een van mijn dromen kwam uit. Het allermooiste is misschien nog wel wat dit allemaal heeft voortgebracht. De voortzetting van dit project in 2017, heel veel leuke ontmoetingen en ook heel veel leerzaams over mijn plek als fotograaf in deze samenleving.

Een ander kadootje was het feit dat ik mijn oude Mazda-tje verruilde voor een Ford Fiesta. Met grote-mensen dingen erin zoals parkeerpiepjes en airco. De luxe! Ik begeleidde dit jaar ook twee kunstkameraden. Aya uit Syrie en Majdal uit Irak. We maakten samen kunst. Het maakte me dat ik mijn eigen leven in Nederland nog meer ging waardeen.

Toen was het ineens al juni waarin ik voor het eerst in mijn leven ging kamperen in een busje. Samen met Maartje maakte ik een waanzinnig mooie roadtrip door Wales. Ontmoette ik oude vrienden en ging ik terug naar Caldey Island. Het vloog voorbij en het was eigenlijk veel te kort, maar wat een prachtige mega toffe reis was dit. Ik had het voor geen goud willen missen. 

Het aller mooiste en leukste kado van 2016 kreeg ik op de dag dat ik terugkwam van deze reis: ik had een huis. Ik kon weg uit mijn studentenkamer, en verhuizen naar mijn droomhuis met tuin én garage. Naar mijn kabouterhuisje met puntdak. Nog steeds zit ik elke avond als ik thuis kom grijnzend op mijn bank blij te wezen met het feit dat ik hier nu mag wonen.

De afgelopen maanden waren wat woelig. Ineens werd je een beetje bozig 2016. Hoe kwam dat toch? Ik moest afscheid nemen van een aantal mensen. Mensen die waarschijnlijk gelukkiger zijn waar ze nu zijn, maar mensen die ik ook nog steeds heel erg mis. Je maakte dierbaren ook nog eens ziek, en had je nou niet even kunnen regelen dat die revalidatie na mijn vaders heup-operatie soepel ging? Ik bedoel.. dat zou een kleine moeite geweest zijn toch? Beetje jammer wel. Er was behoorlijk wat verdriet zo nu en dan, de afgelopen tijd. Beloof je me dat dat in 2017 weer klaar is? Ik wil de mensen om me heen graag nog even om me heen houden. 

2016 zorgde er overigens ook voor dat ik twee (!) broeken kocht na jarenlang enkel jurkjes te hebben gedragen. Ik redde een egel van de oververhittingsdood, ik keek wekenlang in de zomer chagrijnig naar buiten wegens heel. veel. regen. Ik zette zelf een eettafel in elkaar. Ik kocht heel veel grotemensenspullen. (Hallo Illy Koffiezetapparaat!) Ik zag Glen Hansard in Carré. Ik zat twee maal in een zweefmolen. Was weer eens in de efteling. Gaf een housewarming. Zag een aantal keer het Nederlandse strand. Stond op een podium. Kampeerde voor het eerst in een (ijskoude) tent in de Biesbosch. Had twee exposities. Was voor het eerst op televisie. Knuffelde veel en vaak met oma. Knuffelde ook met Mandarijn. Kocht weer een stuk of wat bloemetjesjurken. Wandelde veel en vaak door het bos. Beklom de St Jan. Viel drie keer van de trap. Stond een paar keer in de krant. Gaf voor het eerst les op de academie. Vierde voor het eerst 11/11. Maakte veel portretten. Oh, en ik kocht mijn eerste kerstboom. 

Als 2017 net zo zijn best doet als jij, 2016, dan ben ik een gelukkig mens. 

downloads3

Mia.

Mia.

Of eigenlijk Mevrouw van Raaij. Zo noemde ik haar altijd. Verbasterd tot mevrouwverraaij (en dat dan heel snel zeggen).
Ze was er elke dinsdagochtend en vrijdagochtend zo lang ik me kan herinneren. Ze was er al in 1972, bijna twintig jaar voordat ik er was. Ze zag me opgroeien, maar ook mijn 21 jaar oudere broer. Ze was onderdeel van de familie. Van het meubilair.

Ze was erbij toen ik net kon lopen, toen ik voor de eerste keer naar de middelbare school ging, toen ik in Antwerpen ging studeren. Ik zag haar minder in die tijden, maar vond het altijd extra leuk als ik op een dinsdag of vrijdagochtend vrij was. Want dan was Mia er. Dan rook het naar schoonmaakmiddel in huis.

Soms had ze net gedweild en dan moest ik eigenlijk van de ene kamer naar de andere. “Vooruit dan maar! Rennen!” zei ze dan. En dan rende ik op mijn tenen over de natte vloer met zo groot mogelijke stappen. Het was altijd een feest als ik tussen de middag thuiskwam van de basisschool. Als Mia er was zorgde mijn vader voor lekkers. We aten worstenbroodjes of zelfgemaakte saucijzenbroodjes van oma. Erwtensoep in de winter.

Op een keer ging ze met haar kleinkinderen naar Disneyland Parijs en kwam terug met een Mickey knuffel. Ze wist dat er een Minnie op mijn bed stond, en vond dat ze samen moesten zijn. Ze voelde als een extra oma. Ze was er op elke verjaardag en mijn foto stond naast een foto van haar kleinkinderen op de kast. Ik vind dat nog steeds heel bijzonder.

Ze scharrelde met haar poetsdoeken door het huis. Ieder jaar werd het een beetje lastiger. Ieder jaar werd het zwaarder voor haar. Ze werd kortademig en uiteindelijk moest ze er mee stoppen. Ik woonde niet meer thuis toen, maar toch vond ik het ontzettend jammer.

Mia. Vorige maand at je nog een taartje op mijn verjaardag. Ik haalde je op met de auto en je keek hoofdschuddend naar mijn blote voeten. Ik had nog heel veel meer taartjes met je willen eten, maar het kan niet meer.

Lieve mevrouwverraaij, lieve Mia, ik hoop dat waar je nu bent het beter is. Dat je Henk weer mag knuffelen daarboven, dat je geen pijn meer hebt en zoveel saucijzenbroodjes kunt eten als je maar wilt.

Ik zal je missen.